ประเภทของอาหารหลัก ที่ให้ อาหารสายยาง แก่ผู้ป่วย !ประเภทของอาหารหลักที่ให้ทางสายยาง (Enteral Nutrition) สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ตามลักษณะการเตรียมและคุณสมบัติทางโภชนาการ ดังนี้ครับ
1. อาหารปั่นผสม (Blenderized Diet - BD)
คือการนำอาหารสดจากธรรมชาติ 5 หมู่มาปรุงสุก ต้มจนเปื่อย แล้วนำมาปั่นให้ละเอียดก่อนกรองผ่านกระชอน
วัตถุดิบหลัก: อกไก่, ไข่ต้ม (มักใช้แต่ไข่ขาว), ฟักทอง, ผักกาดขาว, กล้วยน้ำว้า, และน้ำมันรำข้าว
ข้อดี:
ประหยัด: ค่าใช้จ่ายต่ำกว่าอาหารสูตรสำเร็จรูปมาก
ธรรมชาติ: ได้รับวิตามิน ใยอาหาร และสารอาหารจากแหล่งธรรมชาติแท้ๆ
ปรับสูตรได้: สามารถปรับความข้นหนืดหรือสัดส่วนตามความต้องการเฉพาะบุคคลได้ง่าย
ข้อเสีย/ข้อควรระวัง:
บูดเสียง่าย: ต้องเตรียมสดใหม่วันต่อวัน และแช่เย็นตลอดเวลา
ความสะอาด: เสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้อโรคหากขั้นตอนการเตรียมไม่สะอาดพอ
สายตัน: หากปั่นไม่ละเอียดหรือกรองไม่ดี เศษอาหารจะอุดตันสายยางได้ง่าย
2. อาหารสูตรสำเร็จรูป (Commercial Formula)
คืออาหารที่ผลิตจากบริษัทอาหารทางการแพทย์ มีความสะอาดสูงและสารอาหารแม่นยำ แบ่งย่อยได้เป็น 3 รูปแบบครับ:
A. แบบผง (Powdered Formula)
ต้องนำมาผสมกับน้ำต้มสุกตามสัดส่วนที่ระบุข้างกระป๋อง (เช่น Ensure, Jevity, Glucerna)
ข้อดี: เก็บรักษาได้นาน สะดวกในการพกพา และควบคุมพลังงานได้เป๊ะ (เช่น 1 cc = 1 kcal)
B. แบบเหลวพร้อมใช้ (Ready-to-Use)
มาในรูปแบบกระป๋องหรือถุงบรรจุของเหลวที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว
ข้อดี: สะอาดที่สุด (Sterile) ลดความเสี่ยงท้องเสียจากการปนเปื้อน และประหยัดเวลาเตรียมมากที่สุด
C. สูตรเฉพาะโรค (Specialized Formula)
ออกแบบมาเพื่อผู้ป่วยที่มีความต้องการพิเศษโดยเฉพาะ:
สูตรเบาหวาน: ดัชนีน้ำตาลต่ำ (Low GI) และใยอาหารสูง
สูตรโรคไต: จำกัดโปรตีนและเกลือแร่ (โพแทสเซียม, ฟอสฟอรัส)
สูตรโรคตับ: มีกรดอะมิโนชนิดพิเศษที่ตับย่อยได้ง่าย
📊 ตารางเปรียบเทียบ: เลือกแบบไหนดี?
หัวข้อเปรียบเทียบ อาหารปั่นผสมเอง (BD) อาหารสูตรสำเร็จรูป
งบประมาณ ย่อมเยา (หลักสิบถึงร้อยต่อวัน) สูงกว่า (หลักร้อยถึงพันต่อวัน)
ความสะดวก ใช้เวลาเตรียมและล้างอุปกรณ์นาน รวดเร็ว ชงหรือเปิดใช้ได้ทันที
ความสะอาด ต้องระวังระดับสูงสุด (High Care) ปลอดเชื้อมาตรฐานโรงงาน
การไหลผ่านสาย มีโอกาสอุดตันหากกรองไม่ดี ไหลลื่นดีมาก ไม่ค่อยอุดตัน
ใยอาหาร ได้ใยอาหารจากผักผลไม้จริง มีทั้งแบบมีและไม่มีใยอาหารเสริม
💡 คำแนะนำ
การเลือกประเภทอาหารขึ้นอยู่กับ งบประมาณ และ เวลาของผู้ดูแล ครับ หลายครอบครัวใช้วิธี "แบบผสมผสาน" เช่น มื้อกลางวันทำอาหารปั่นเองเพื่อความประหยัดและได้สารอาหารสด ส่วนมื้อดึกหรือเวลาเดินทางใช้แบบผงชงเพื่อความสะดวกและลดความเสี่ยงอาหารบูดครับ
